انكار قرار داد . اصحاب امام باقر عليه السّلام نيز در برابر استدلالهاى سست ابو حنيفه ، در موضوعات فقهى ايستادگى كرده و او را از نظر فقهى محكوم مىكردند . « 1 » امام باقر عليه السّلام استدلالهاى اصحاب قياس را به تندى رد كرد « 2 » و پس از آن حضرت ، فرزندش امام صادق عليه السّلام هم با آنان مخالفت نمود . امام باقر عليه السّلام در برابر ساير فرق اسلامى منحرف نيز موضع تندى اتخاذ كرده و با اين برخورد كوشيدند محدودهء اعتقادى صحيح اهل بيت را در زمينه‌هاى مختلف از ساير فرق ، مشخص و جدا كنند . موضعگيرى امام در مقابل مرجئه بسيار قاطعانه و حساس بود . برخى از مرجئه صرفنظر از اين سخن درست كه ايمان لفظى يك فرد را از جميع حقوق يك مسلمان در جامعه اسلامى برخوردار مىكند ، ايمان حقيقى را نيز تنها يك اعتقاد درونى دانستند و نقشى براى عمل صالح در آن قائل نبودند . افزون بر آن مرجئه با عقايد شيعه دربارهء دشمنان امير مؤمنان عليه السّلام مخالف بودند . در موردى امام با اشاره به اين فرقه چنين فرمود : اللّهم العن المرجئة فإنّهم أعداءنا فى الدنيا و الآخرة . « 3 » خداوندا مرجئه را از رحمت خود دور كن كه آنها دشمنان ما در دنيا و آخرت مىباشند . امام در مقابل خوارج نيز كه در آن زمان كرّ و فرى داشتند موضع‌گيرى مىكرد . از نظر آن حضرت ، آنان متنسّكين جاهل و گروهى خشكه مقدس قشرى هستند كه در عقايد خود متعصّب و تنگ‌نظر بودند و دربارهء آنان فرمود : انّ الخوارج ضيّقوا على أنفسهم بجهالتهم انّ الدين أوسع من ذلك . « 4 » خوارج از روى جهالت عرصه را بر خود تنگ گرفته‌اند ، دين ملايمتر و قابل انعطافتر از آن است كه آنان مىشناسند .

--> ( 1 ) . دعائم الاسلام ، ج 1 ، ص 95 ؛ مستدرك الوسائل ، ج 15 ، ص 287 - 286 ( 2 ) . وسائل الشيعة ، ج 18 ، ص 39 ( 3 ) . الكافى ، ج 8 ، ص 276 ؛ بحار الانوار ، ج 46 ، ص 291 ( 4 ) . التهذيب ، ج 1 ، ص 241 ؛ من لا يحضره الفقيه ، ج 1 ، ص 83